USUWANIE PRZEBARWIEŃ
Układ barwnikowy skóry jest tworzony przez melanocyty, w których odbywa się nieustannie
synteza barwnika, oddawanego keratynocytom w postaci ziarenek melaniny. Do najważniejszych
zadań melaniny należy ochrona przed promieniowaniem słonecznym. Ciemniejsze zabarwienia skóry
i przebarwienia mogą powstać w wyniku zwiększonej produkcji melaniny lub/i proliferacji
melanocytów. Uszkodzenia melanocytów mogą natomiast prowadzić do zaburzeń syntezy melaniny
lub zakłócenia procesu przekazywania pigmentu keratynocytom.
Przebarwienia skórne stanowią istotny defekt kosmetyczny. Można je podzielić na naskórkowe,
skórne oraz mieszane. Skuteczność metody leczniczej uzależniona jest w dużym stopniu od
głębokości położenia barwnika. Najłatwiej poddają się terapii zmiany zlokalizowane powierzchownie.
W leczeniu przebarwień często korzysta się z łączenia różnych metod. Najważniejszym jednak
czynnikiem pozwalającym na przeprowadzenie efektywnej kuracji jest całkowita rezygnacja
z opalania oraz stosowanie ochrony przed promieniowaniem UV za pomocą preparatów z filtrami.
Przestrzegania tych zasad minimalizuje ryzyko nawrotów.
Wiele czynników może nasilać lub osłabiać proces melanogenezy.
Wśród czynników aktywujących najczęściej podaje się:
- Promieniowanie UV
- Czynniki hormonalne (ciąża, okres menopauzy, preparaty antykoncepcyjne)
- Zaburzenia endodokrynne np. zaburzenia funkcji tarczycy, zaburzenia miesiączkowania, zapalenia przydatków i inne.
- Substancje fototoksyczne lub fotoalergizujące znajdujące się w lekach lub kosmetykach
- Stany zapalne skóry
Przebarwienia powstają również w wyniku integracji dwóch lub więcej czynników.
Ekspozycja na słońce lub promienie emitowane przez sztuczne promienniki w połączeniu
ze stosowaniem antykoncepcji jest częstą przyczyną powstawania przebarwień u wielu
kobiet. W walce z przebarwieniami stosuje się metody lecznicze oraz kosmetyczne z
wykorzystaniem preparatów o działaniu hipopigmentacyjnym i hamującym działanie aktywne tyrozynazy.
Do najczęściej obserwowanych nabytych zaburzeń pigmentacyjnych skóry należą:
Piegi (ephelides) - to małe jasnobrunatne lub ciemnobrunatne plamki, które powstają na skutek
przyspieszonego procesu melanogenezy. Występują głownie na twarzy, przedramionach oraz dłoniach,
głównie u osób z I fototypem skóry. Zabarwienie nasila się pod wpływem słońca.
Plamy soczewicowate(lentigines) - to nieregularne jasno- lub ciemnobrązowe zmiany, w obrębie
których występuje zwiększona liczba melanocytów i zwiększona liczba melaniny. Przyczyną ich
powstawania mogą być ostre poparzenia słoneczne (lentigo solaris). U osób starszych najczęściej
powstają na grzbietach dłoni i twarzy w wyniku wielokrotnej ekspozycji na słońce (lentigo senilis)
Ostuda (melasma, chloasma) - występuje głównie u kobiet, a zmiany są zazwyczaj symetryczne.
Plamy mają kształt nieregularny, o barwie jasno lub ciemnobrązowej. Najczęściej występują na
czole, skroniach, policzkach oraz na górnej wardze. W ich obrębie obserwuje się zwiększoną
ilość melanocytów, melaniny oraz zwiększona syntezę tyrozynazy. Pojawiają się po ekspozycji
na UV. Za ich powstawanie odpowiedzialnych jest wiele czynników, jednak najczęściej występują
w czasie ciąży i u kobiet przyjmujących leki hormonalne. Powstają również na skutek związków
fotouczulajacych zawartych w kosmetykach.
Przebarwienia pozapalne - mogą pojawić się na skutek wcześniej przebytych dermatoz np. trądziku
lub łuszczycy oraz po urazach skóry.