|
|
|
Wojciech Paweł Kasprzak
ŻÓŁTACZKA ZAKAŹNA
Jest to popularne określenie wirusowego zapalenia wątroby,(w.z.w.).
Jedna z największych plag naszych czasów , nie poddająca się mimo starań
tysięcy uczonych i zaangażowania olbrzymich środków.
W Europie najbardziej rozpowszechnione są trzy typy wirusa , A,B i C. Wirus A
dostaje się do organizmu człowieka drogą pokarmową i znajduje się w kale chorego
2 tygodnie przed wystąpieniem objawów i tydzień po. Jest typowym schorzeniem
ludzi żyjących w trudnych warunkach, na bakier z higieną. Przez wiele lat wydawało
się że przeszła do historii, w ostatnich latach znowu się pojawia. W absolutnej
większości przypadków organizm zwalcza chorobę bez pozostawienia śladów, nie występuje
też nosicielstwo wirusa A.
Znacznie większe problemy stwarzają wirusy w.z.w. B , które muszą się dostać do
krwi człowieka , natomiast mogą się znajdować nie tylko we krwi, ale także w każdej
wydzielinie i wydalinie chorego i nosiciela. Po kilku tygodniach-do kilku miesięcy
występują objawy w.z.w. Niekiedy są one bardzo skąpe, ogólne złe poczucie i osłabienie ,
bez widocznej żółtaczki. Pełne objawy - to żółtaczka i ogólne odczucie rozbicia i spadku sił.
Potwierdzają chorobę badania laboratoryjne, wykazujące cechy wirusa oraz zapalenie wątroby.
U 90 % chorych w ciagu kilku tygodni organizm zwalcza wirusa , sprzyja temu leżenie w łóżku,
absolutny leniwy spokój i dieta. U 10 % chorych zapalenie wątroby trwa dłużej i/lub wirus
nie jest eliminowany z organizmu (nosicielstwo). Nosicielstwo sprzyja przewlekłemu zapaleniu ,
częściej łagodnemu , rzadziej poważnie uszkadzającemu wątrobę.
Do zakażenia wirusem B dochodzi poprzez wprowadzenie wirusów do krwi , a źródłem zakażenia
jest chory lub nosiciel. Dzieje się tak najczęściej w trakcie zabiegów medycznych ,
kosmetyczno-fryzjerskich i poprzez kontakty seksualne. Matka-nosicielka wirusa może
zakazić dziecko w trakcie porodu.
Poważny problem dla medycyny ostatnich lat stanowi wirus w.z.w. C. Do zakażenia dochodzi
najczęściej ( ponad 60% ) w trakcie transfuzji. Początkowo zapalenie wątroby jest
znacznie łagodniejsze niż w.z.w. B , często bez widocznej żółtaczki ,łatwo więc może być
przeoczone. Natomiast częściej niż w przypadku wirusa B przechodzi w przewlekłe zapalenie
podstępnie niszczące wątrobę . Nosicielstwo wirusa C stanowi olbrzymie wyzwanie dla medycyny,
w aspekcie zdiagnozowania nosicieli i zabezpieczenia transfuzji krwi.
Medycyna zna dwie efektywne formy walki. Specyficzna immunoglobulina ( głównie gotowe przeciwciała
p-ko wirusowi B ) jest skuteczna tylko tuż po zakażeniu. Szczególnie jednak duże nadzieje wiąże
się z szczepionką p-ko w.z.w. B. Szczepionkę ( ENGERIX-B) podaje się trzykrotnie w odstępie
miesiąca ,(trzecia dawka może być też podana 5 miesięcy po 2-giej), potem dla utrzymania
odporności co 3-5 lat. W pierwszej kolejności powinni być szczepieni pracownicy służby zdrowia ,
pacjenci poddawani częstym zabiegom medycznym i nowo narodzone dzieci matek-nosicielek .
Walka z plagą w.z.w. jest niesłychanie kosztowna. W krajach w których kalkuluje się skrupulatnie ,
(np. USA), obliczono, że najtańsza jest profilaktyka ( jednorazowy sprzęt medyczny , szczepienia...) ,
kiedy dochodzi już do choroby ,zawsze jest znacznie drożej.
|
|
|