Płuca można porównać do wnętrza odwróconego do góry nogami drzewa.Pień-to tchawica, dwa główne konary -to główne oskrzela prawego i lewego płuca,potem coraz cieńsze konary i gałęzie-to różnego kalibru oskrzela,i w końcu liście- pęcherzyki płucne.Pęcherzyki-to miejsca kontaktu krwi z dostarczanym tlenem,bez którego nie możemy żyć.Wciągamy do płuc powietrze pełne bakterii i innych szkodliwych czynników.Zdrowe drzewo oskrzelowe ma wiele możliwości obrony.Wszędzie znajdują się specyficzne komórki obronne,działają już czekające oraz tworzone w odpowiedzi na infekcje przeciwdziała, a także mechanizm rzęskowo -śluzowy. Rzęski przesuwają opłaszczone śluzem zanieczyszczenia na zewnątrz,po czym ulegają one odkrztuszeniu.

W przypadku niektórych szczególnie burzliwych infekcji ,najczęściej wirusowych , w warukach ochłodzenia , obrona zostaje przełamana i dochodzi do infekcji (zapalenia) , jeśli płytkiego - to gardła i tchawicy ,głębszego-oskrzeli,jeszcze głębszego-oskrzelików,i w końcu najgłębszego-pęcherzyków płucnych (odoskrzelowe zapalenie płuc).Objawy poznaliśmy wszyscy na sobie.Organizm jest w stanie poradzić sobie z tym sam,.możemy jednak mu pomóc stosując środki przeciwwirusowe lub antybiotyki , poprawiające jakość wyścielającego oskrzela śluzu ,łagodząc bolesny kaszel i.t.p.Warto jednak pamiętać,że naturalne przechorowanie infekcji bez antybiotyków , jest rodzajem szczepionki,która na długo ochroni nas przed następnymi inwazjami. W niektórych przypadkach do zapalenia oskrzeli dochodzi kilkakrotnie w ciągu roku.Mówimy wówczas o nawracającym zapaleniu oskrzeli.Warto wówczas sprawdzić czy u podłoża tych infekcji nie kryje się ciągła rezydencja,(gardło,migdałki,zatoki...),jakiegoś zjadliwego szczepu bakterii.Można je wówczas zniszczyć specyficznymi antybiotykami lub wyhodować z nich autoszczepionkę ,która pobudzi własny układ immunologiczny do walki z wrogiem.

Zupełnie inaczej ma się sprawa z przewlekłym zapaleniem oskrzeli. Tutaj głównym czynnikiem wywołującym jest dym tytoniowy oraz zanieczyszczone pyłem i truciznami powietrze. Ciągle atakowana wyściółka oskrzeli początkowo się broni,w końcu jest jednak skazana na porażkę. Ściana oskrzeli przerasta,światło ich staje się coraz węższe,rzęski ulegają uszkodzeniu i w końcu zniszczeniu,w związku z tym śluz który nie może być wytransportowany na zewnątrz zapycha oskrzela i oskrzeliki.Tworzą się idealne warunki dla bytowania i nawracających rozplemów bakterii,wirusów,a niekiedy także grzybów.Sciana oskrzeli reaguje na te toksyczne i immunologiczne bodżce skurczem ( astma oskrzelowa),co dodatkowo pogarsza możliwość dotarcia powietrza do wszystkich pęcherzyków. W związku z postępującą destrukcją delikatnej tkanki płucnej wiele pęcherzyków płucnych jest z oddychania wyłączych,a wiele ulega zniszczeniu.Biedny chory nie tylko ma wrażenie ciągłej duszności, większość jego narządów,z mózgiem i sercem na czele,ulega uszkodzeniu z powodu przewlekłego niedotlenienia. Oczywiście medycyna nie jest zupełnie bezradna , w mało której dziedzinie notuje się tak wiele nowości jak w pulmonologii.Przy dobrej woli pacjenta i wiedzy oraz zaangażowaniu lekarza udaje się bardzo często ten wyżej opisany tragiczny łańcuch przerwać.Wymaga to jednakże olbrzymiej dyscypliny pacjenta i całkowitego odizolowania go od trującego powietrza. Nie tylko on,i to wcześnie,musi zapomnieć o papierosach,ale także całe jego otoczenie. Na koniec trzeba powiedzieć,że jest grupa leków - sterydy kory nadnerczy (encorton,polcortolon, celestone,diprophos...),która w początkowym stadium niweluje przykre objawy,przyspiesza jednak w wielu przypadkach postęp choroby . Mimo że świadomie powstrzymuję się od udzie- lania w tej rubryce szczegółowych porad lekarskich, od tego są bowiem bezposrednio leczący lekarze , zrobię dla dobra sprawy wyjątek .Przed sterydami ostrzegam.