Jest jedną z najpowszechniejszych chorób naszych czasów.Jest przedmiotem tysięcy
teoretycznych i praktycznych badań naukowych. Istotą choroby jest większe niż przyjęto
za normę ciśnienie wywierane przez krew na ściany tętnic.Ta norma - to ciśnienie skurczowe
poniżej 140 mm Hg ,natomiast rozkurczowe koniecznie poniżej 100 mm Hg.Pomiaru należy
dokonywać w trakcie odpoczynku. Nadciśnienie nie daje początkowo żadnych dolegliwości,
wręcz przeciwnie,dotknięci nim ludzie czują się dobrze,pełni werwy i dynamizmu.Bóle głowy
nie są specyficzną dla nadcisnienia dolegliwością,częściej towarzyszą zbyt niskiemu ciśnieniu.
Pozostaje więc jedynie profilaktyczne badanie ciśnienia krwi. Skoro nie dokucza,dlaczego tak
nas to nadciśnienie niepokoi ? Ano dlatego,że nadmierny ucisk wywierany przez krew na ścianę
tętnic niesłychanie przyspiesza ich starzenie.Ściana staje się grubsza,szybciej postępuje
proces miażdżycy,zmniejsza się przekrój naczynia i jego zdolność do rozkurczu.Coraz bardziej
upośledzone jest odżywienie wszystkich narządów ,szczególnie serca i mózgu.Ten proces
uszkadzania tętnic przez nadciśnienie najlepiej widoczny jest na dnie oka .
Jaka jest przyczyna nadciśnienia?W kilku procentach przypadków jest ewidentna i usuwalna.
Są to niektóre choroby nerek oraz gruczołów hormonalnych.Klasycznym tego przykładem jest
zwężenie tętnicy doprowadzającej krew do nerki.W nerkach znajduje się mechanizm regulujący
wielkość ciśnienia w całym organiżmie Niedokrwiona z powodu zwężonej tętnicy nerka zwiększa
produkcję reniny,powodującej wzrost ciśnienia.Wykrycie tego stanu jest niesłychanie ważne ,
bowiem rozszerzenie tętnicy nerkowej uzyskiwane często bez operacji,odpowiednim cewnikiem
naczyniowym zakończonym balonem , jest końcem choroby.Podobnie jak usunięcie
łagodnego guza nadnercza powodującego wzrost ciśnienia w innym rodzaju usuwalnego nadciśnienia.
Niestety ponad 90 % nadciśnienia - to nadciśnienie samoistne,którego przyczyny
są bardzo liczne i nie w pełni jeszcze poznane.Jego istotą jest to,że organizm zaczyna traktować
zbyt wysokie ciśnienie jako prawidłowe.Przyczyn jest wiele,ale najważniejsze - to obok czynnika
genetycznego : nadmiar soli w diecie,nadwaga, nieregularny i stressujący tryb
życia oraz palenie papierosów.W początkowym stadium niekiedy wystarczy wyeliminowanie
powyższych czynników,niestety często dla utrzymania prawidłowego ciśnienia niezbędne
jest ciągłe przyjmowanie leków. Niektórzy pacjenci nie mogą tego zaakceptować, ze zgubnym
dla siebie skutkiem.
Farmakologia nadciśnienia poczyniła w ostatnim 10 leciu rewolucyjne postępy.
Trzeba przyznać,że wszystko co najlepsze w terapii nadcisnienia jest w naszym kraju dostępne
i pozwala chorych uchronić od powikłań.Wymaga to jednak obok dyscypliny pacjenta wiedzy i
doświaczenia lekarzy.Poznań jest pod tym względem specyficznym miastem.Już na początku
lat 70-tych,co było wówczas ewenementem,powstała w szpitalu im.J.Strusia Poradnia Chorób
Nerek i Nadciśnienia.Zasługa to znakomitego uczonego,znawcy nadciśnienia,wychowawcy
setek poznańskich internistów- profesora Leszka Przybyła.Zjeżdżali się do tej poradni chorzy
z wielu województw.Obecnie znaczenie choroby nadciśnieniowej jest tak bardzo doceniane,
że w poznańskim Instytucie Kardiologii jest specjalna Klinika Nadciśnienia.Tak więc można bez
przesady powiedzieć,że każdy chory na nadciśnienie może być tak prowadzony,że choroba nie
poczyni w jego organiżmie najmniejszych spustoszeń.