Migrena - to napad pulsujących bólów jednej połowy głowy, najczęściej skroni, nasilających się podczas prób jakiejkolwiek aktywności. Poprzedzony jest niekiedy , w tzw. migrenie klasycznej , aurą , na którą składają się mdłości, wymioty, jadłowstręt , dźwiekowstręt i zaburzenia widzenia. Dotyka najczęściej młode kobiety , niekiedy jednak ma swój początek w okresie menopauzy, po 40-tym roku życia.

Przez wiele lat sądzono , że migrena jest wywołana zaburzeniami gry naczyniowej głowy , w której duże znaczenie ma spadek ciśnienia tętniczego oraz rozszerzenie naczyń skroniowych po jednej stronie głowy. Przemawiała za tym poprawa uzyskiwana po stosowaniu leków podwyższających ciśnienie (kofeina ) i wybiórczo kurczących naczynia skroniowe , (ergotamina, sumatryptan). Obecnie uczeni skłaniaja się do opinii, że napad migreny jest wywołany przemijającym jałowym zapaleniem naczyń ,ale wydaje się że nauka nie powiedziała jeszcze w tej sprawie ostatniego słowa.

Innym schorzeniem mylonym często z migreną są bóle głowy typu napięciowego ,także wywołane zaburzeniami naczyniowymi , z tym że część uczonych widzi przyczynę tej choroby w stanie kości, mięśni i naczyń kręgosłupa , a część w stanie psychiki chorych. Ból dotyczy całej głowy, zaczyna się zwykle od karku ,przechodząc w ściskającą skronie obręcz. W tego typu bólach głowy szczególnie skuteczne są różne pozafarmakologiczne formy terapii ,jak masaż, techniki relaksacyjne, akupunktura , akupresura , a ostatnio pulsujące pole magnetyczne wielkiej mocy i ekstremalnie niskiej częstotliwości.

Terapia farmakologiczna zarówno migreny ,jak bólów napięciowych dzieli się na profilaktyczną , zmniejszającą nasilenie i częstotliwość bólów oraz leczenie likwidujące lub zmniejszające nasilenie bólów. Szeroko reklamowane leki do stosowania doraźnego składają się w większości z leku przeciwbólowego (pyralgina, aspiryna, paracetamol..), kofeiny i pochodnej ergotaminy. Sporadyczne bóle mogą być tak leczone , jeśli pojawiają się częściej należy bezwzględnie oddać się pod opiekę lekarza , z dwu powodów. W ostatnich 10 latach notuje się olbrzymi postęp w możliwościach terapii migreny, i tylko doświadczony lekarz może znaleźć najlepszą, indywidualną drogę. Drugi powód , to fakt , że ok. 10 % bólów głowy , szczególnie po 50-tym roku życia , ma organiczną przyczynę ( zapalenie zatok, guz mózgu , tętniak, zapalenie opon....) , szybkie i prawidłowe rozpoznanie jest tutaj często na wagę życia.

Naczyniowym bólom głowy sprzyjają : wahania atmosferyczne , nagłe zmiany ciśnienia i wysokości, rzadkie i nieregularne posiłki ( głód może wyzwolić napad) , wahania hormonalne u kobiet ,stresy , niektóre rodzaje jedzenia i picia ( warto to indywidualnie zaobserwować i unikać) ,przebywanie w atmosferze niedostatku tlenu i nadmiaru czadu (palacze lub ich towarzystwo ), oraz zaburzenie rytmu snu, szczególnie pory porannego wstania ( stąd częste bóle głowy w dni wolne od pracy ).